Special Life-Autism

Μουσικοθεραπεία & Προσωπική Αρμονία

Posted on: Οκτώβριος 20, 2010

»απο το agrinioart’‘Η μουσική συνοδεύει τον άνθρωπο από τις πρώτες στιγμές ύπαρξής του πάνω στην γη. Πολύ πριν οι άναρθροι ήχοι γίνουν λόγος, υπήρξαν μέσο έκφρασης αναγκών και συναισθημάτων, ένας κώδικας επικοινωνίας εμπνευσμένος από τους ίδιους τους ήχους της φύσης , η οποία αποτέλεσε και τον πρώτο μηχανισμό εκπαίδευσης που διαμόρφωσε στο πέρασμα του χρόνου το αισθητικό μας κριτήριο.

Εκατομμύρια χρόνια μετά, η μουσική εξυπηρετεί τις ίδιες βασικές ανάγκες. Παρ’όλο που οι άναρθροι ήχοι έχουν πλέον μετατραπεί σε ολοκληρώμένο λόγο και ο άνθρωπος έμαθε να αξιοποιεί και να εξελίσσει τον εγκέφαλό του, η ανάγκη για μουσική έκφραση παρέμεινε αναλλοίωτη. Τί είναι όμως αυτό που κάνει την μουσική δημιουργία μια αναγκαιότητα? Εάν προσπαθήσουμε να φανταστούμε τον κόσμο μας χωρίς μουσική, οι περισσότεροι απο εμάς θα καταλλήξουμε σε αυτο που είπε ο Νίτσε « Χωρίς μουσική, η ζωή θα ήταν ένα λάθος», και κατά την προσωπική μου άποψη , καταπιεσμένα πάθη και συναισθήματα θα κατέτρωγαν σιγά σιγά την απροστάτευτη ψυχή, τόσο που η ζωή θα κατέληγε όντως να είναι απλά θέμα επιβίωσης. Στον άνθρωπο η εξισσορόπηση των συστατικών μερών του κρίνεται αναγκαία. Μέσα στο «δοχείο» που ονομάζεται σώμα, η ψυχή, το συναίσθημα, ο νους και το πνεύμα παραμένουν υγιή, όταν σκεπάζονται από το πέπλο της ισορροπίας και της ολότητας.

Όλοι μας, ενσυνείδητα ή ασυνείδητα έχουμε επίγνωση της επιρροής των ήχων στον ψυχισμό μας. Η πλειοψηφία έχει έρθει ήδη σε επαφή με τις θεραπευτικές ιδιότητες της πολυδιάστατης αυτής μούσας. Το καθυσυχαστικό νανούρισμα της μητέρας, τα ακούσματα της παιδικής και εφηβικής ηλικίας που όσα χρόνια και αν περάσουν εξακολουθούν να μας μαγεύουν, φυσικοί ήχοι όπως ο ήχος των κυμάτων όταν μάχονται με τα βράχια, έντονες στιγμές συνδοιασμένες με συγκεκριμένα τραγούδια, είναι μερικές αποδείξεις ότι η μουσική δεν υφίσταται απλά σαν κάτι μονοδιάστατο. Μπορεί λοιπόν ο όρος  «Μουσικοθεραπεία» να παραπέμπει σε κάποια καινοτομία ή μοντερνισμό, η αλήθεια όμως είναι ότι γεννήθηκε μαζί με τις υπόλοιπες ανάγκες του ανθρώπου και δόθηκε στον άνθρωπο από την φύση σαν πανάρχαια γνώση.

Χρειάστηκε να φτάσει ο 20 ος αιώνας, κλεισμένος μέσα σ έναν φαύλο κύκλο ψυχοσωματικής  αρρώστιας και δυστυχίας  για να μπορέσει η επιστήμη, βρισκόμενη σε αλυσιδωτά αδιέξοδα ,να αναζητήσει εναλλακτικους τρόπους θεραπείας. Η μέχρι πρότεινος « αδιάλλακτη» επιστήμη που απέριπτε οτιδήποτε κινούταν στα όρια του απρόβλεπτου πλέον αποζητά νέες μεθόδους εναλλακτικής θεραπείας παρουσιάζοντας έναν λιγότερο καθηλωμένο και δύσπιστο εαυτό. Έτσι απο το 1950 άρχισαν να δημιουργούνται οι πρωτες επιστημονικές εταιρίες μουσικής θεραπευτικής και έτσι η μουσική κέρδισε την θέση της στην απάλυνση του ανθρώπινου πόνου.

Δεν είναι λίγες οι αναφορές για τις θεραπευτικές ιδιότητες της μουσικής μέσα στην μυθολογία και την θρησκεία. Και η ισχύς της μουσικής φαίνεται να είναι δεδομένη στην σκέψη ποιητών, ιστορικών και φιλοσόφων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κάθοδος του ορφέα στον Άδη και η ικανότητα του να ημερεύει τα θηρία με την λύρα του. Τα άγρια και πρωτόγονα ένστικτα φαίνεται να υποχωρούν στην σαγηνευτική αναπνοή των ήχων, να εξευγενίζονται. Ο Κέλσος και ο Γαληνός προτείνουν την χρήση τη μουσικής κατά της παραφροσύνης και της μελαγχολίας, ενώ ο Θεόφραστος για την απάλυνση της ισχιαλγίας και των πόνων της αρθρίτιδας. Καταλαβαίνουμε λοιπόν πως από τις αρχαιοελληνικές παραδόσεις και τις αναφορές στην βίβλο,  μέχρι τους αναρίθμητους μύθους που απλώνονται σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, η Μουσική καταλλήγει να είναι συνώνυμο της ψυχικής σωτηρίας.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΟΜΑΤΙΣ

Η Μουσικοθεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί σε μια τεράστια ποικιλία παθήσεων και ο ρόλος της μπορεί να είναι από βαθύτατα θεραπευτικός ώς υποβοηθητικός άλλων θεραπειών.  Αυτισμός, μαθησιακές δυσκολίες, προβλήματα λόγου και άρθρωσης χρόνιοι πόνοι, κινητικές αναπηρίες, προβλήματα συγκέντρωσης αλλά και ψυχολογικά τραύματα, κατάθλιψη, μελαγχολία, είναι μερικές από τις παθήσεις στις οποίες η μουσική μπορεί να λειτουργήσει σαν «μαγικό φίλτρο».Για παράδειγμα, η χρήση μουσκών οργάνων σε παιδιά με ειδικές ανάγκες βοηθάει στον συντονισμό των λεπτών κινήσεων και την άσκηση της ισορροπίας  κινόντας παράλληλα το ενδιαφέρον  μέσα απο μιά διαδικασία που προσφέρει περισσότερη ευχαρίστηση από ένα απλό παιχνίδι. Το τραγούδι συντελεί στην εξωτερίκευση μιας βαθύτατης έκφρασης συναισθημάτων. Η φώνη, χαρακτηριζόμενη ώς το μουικό όργανο που βρίσκεται πιό κοντά στην ψυχή, λειτουργεί με την ίδια ανάσα που μας δίνει ζωή, την αναπνοή. Ακόμα λοιπόν και η απλή ακρόαση της μουσικής διαμορφώνει ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν στωικά κάθε σοβαρό και μη πρόβλημα, αντικρίζοντας την ζωή με γνώμονα την ελπίδα για δημιουργία, αρνούμενοι να αποθέσουν τα όπλα και να βυθιστούν σαν έρμαια στην πλάνη του μηδενισμού.

Εκτός όμως απο την ακρόαση και την δημιουργία της μουσικής υπάρχει και μια άλλη προσέγγιση που εφαρμόζεται στην μέθοδο του Γάλλου γιατρού Τοματίς.

Η Ακουστικο-Ψυχο-Φωνολογια (Μέθοδος Tomatis) ιδρύθηκε το 1950 από τον Γάλλο ιατρό ωτορινολαρρυγγολόγο φωνίατρο και νευρο-ωτολόγο Αλφρέντ Τοματίς.Η μέθοδος πραγματεύεται τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο αυτί μας και στη φωνή, και,κατ’ επέκταση,ανάμεσα στην ακρόαση και στην επικοινωνία.Είναι μια παιδαγωγική της ακρόασης,με την έννοια ότι μαθαίνει στο άτομο πώς να ξυπνήσει μέσα του η επιθυμία επικοινωνίας,μαθαίνοντάς του πώς να χρησιμοποιεί το ακουστικό του σύστημα με το μέγιστο της απόδοσης.Οι θεραπευτικές χρήσεις του ήχου με τη μορφή μουσικής ή ύμνων ήταν ήδη γνωστές από αιώνες.Οι ύμνοι των Βέντας στην Ινδία και οι γρηγοριανοί ύμνοι των μοναχών έχουν ενεργοποιητικό αποτέλεσμα.Οι μητέρες τραγουδούν στα παιδιά τους για να τα ηρεμήσουν, όταν κλαίνε.Το σώμα μας μπορεί να νιώσει ήχους τους οποίους εμείς δεν συνειδητοποιούμε,άρα δεν τους ακούμε,όπως π.χ. ήχους πολύ χαμηλής συχνότητας.Τα ηχητικά κύματα χαμηλών συχνοτήτων (μπάσοι ήχοι) καταλήγουν στα χαμηλότερα σημεία του σώματος,ενώ υψηλής συχνότητας ήχοι επιδρούν στα υψηλότερα σημεία του σώματος και στον εγκέφαλο.Ωστόσο όλα αυτά δεν ήταν οργανωμένα μέχρις ότου ο Αλφρέντ Τοματίς συστηματοποίησε τη μέθοδο σε τεχνολογική βάση και χρησιμοποίησε τον ήχο ως διαγνωστική και εκπαιδευτική ηχοθεραπεία.

Από τις εκτεταμένες έρευνες και την τεράστια κλινική του πείρα ο καθηγητής Τοματίς ανακάλυψε ότι το αυτί,στην ολότητά του (εξωτερικό, μεσαίο και εσωτερικό αυτί),έχει λειτουργίες πολύ πιο πολύπλοκες και σημαντικές από τον παραδοσιακά γνωστό του ρόλο ως αισθητήριο όργανο ακοής.Ως το πρωτογενές αισθητηριακό και ρυθμιστικό όργανο,το αυτί παίζει έναν θεμελιώδη ρόλο στη βιολογική,νοητική και ψυχολογική ανάπτυξη και υγεία του ατόμου.Αναπτύσσει,οργανώνει και τροφοδοτεί το νευρικό σύστημα.Αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση της ικανότητας μας να χρησιμοποιούμε τον λόγο.Eχει αντίκτυπο στη φώνηση: η φωνή εμπεριέχει μόνο εκείνους τους ήχους (συχνότητες) που το αυτί μπορεί να ακούσει (το λεγόμενο Tomatis effect είναι κατατεθειμένο και κατοχυρωμένο από το 1957 στη Γαλλική Ακαδημία Ιατρικής και Επιστημών).Επιπλέον,το αυτί ελέγχει και συντονίζει τις διάχυτες και λεπτές κινήσεις του σώματος,τη στάση του,την ισορροπία,την αρμονική αλληλοσυμπλήρωση και την εικόνα του σώματος.Eχει κρίκους με κάθε μυ του σώματος συμπεριλαμβανομένου και του οπτικού νεύρου και,μέσω του πνευμονογαστρικού με τα βασικά όργανα του σώματος.Ενεργοποιεί την εγκεφαλική δραστηριότητα με τη μεταφορά ενέργειας από αισθητήρια ερεθίσματα στον εγκεφαλικό φλοιό.Είναι υπεύθυνο για τα 2/3 της συνολικής ενεργοποίησης του εγκεφάλου από ερεθίσματα που προέρχονται από όλα τα αισθητήρια όργανα.Χρησιμεύει ως »ενσωματωτής και ολοκληρωτής» και ως σταθμός αναμετάδοσης για όλες τις πληροφορίες μέσω των αισθήσεων που αποστέλλονται στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα,στον εγκέφαλό μας.

Η ακουστική εξάσκηση και ενεργοποίηση του ατόμου είναι ένα σύστημα ηχητικής ενεργοποίησης και ακουστικοφωνητικών ασκήσεων σχεδιασμένο να επανεκπαιδεύσει το αυτί οστεομυϊκά για να δώσει στο άτομο το μέγιστο όλων των λειτουργιών του.Επειδή το αυτί έχει πλούσιες διασυνδέσεις με τον εγκέφαλό μας (ΚΝΣ),με το σώμα και με τη φωνή,η ακουστική εξάσκηση μέσω μουσικής και μέσω »ηλεκτρονικού αυτιού» έχει πολλαπλές εφαρμογές σε μια ευρεία περιοχή.

Η μουσική είναι ήχος, και ο ήχος είναι μέρος μιάς ακατανόητης ενέργειας που διέπει το σύμπαν και κατ επέκταση όλους εμάς. Αναπνέουμε με ρυθμό, κινούμαστε με ρυθμό μιλάμε , εκπέμποντας ο καθένας τον δικό του μοναδικό ήχο. Σε μια εποχή που σαστισμένη ψάχνει με αγωνία την ταυτότητα της, σε μια εποχή που κάθε επαφή με την ουσία μας αρχίζει να αποτελεί παρελθόν, η έστω πρόσκαιρη επανασύνδεσή μας με το μεγαλείο της ζωής ειναι κάτι περισσότερο απο μια θεραπεία. Είναι μια επιστροφή σε έναν πυρήνα που μπορεί να μας ανανεώσει, να μας συγχωρέσει και να μας επιτρέψει να ξαναγεννηθούμε πολλές φορές όταν όλα φαίνεται να συνομοτούν εναντίων μας. Μια πύλη ελευθερίας είναι κάτι περισσότερο απο μια απλή θεραπεία.»photo via flickr»

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Facebook














Αρχείο κειμένων

Σελίδες

Οκτώβριος 2010
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Σεπτ.   Νοέ. »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Facebook

Αρέσει σε %d bloggers: